कब्जियतबाट राहत पाउन अपनाउनुहोस् यी उपायहरू

काठमाडौँ ।
बिहान उठेपछि पेट सफा नहुने वा शौचालयमा लामो समय बस्दा पनि दिसा नआउने समस्याले धेरै मानिसलाई सताउने गर्छ।

कब्जियतको समस्या हुँदा पेट भारी हुने, ग्यास बन्ने तथा पेट फुल्ने जस्ता लक्षण देखिन सक्छन्।

हाम्रो दैनिकीका केही बानीले पनि पाचन प्रणाली र नियमित मल त्यागको प्रक्रियामा असर पार्न सक्छ। यस्तो अवस्थामा कुन बानी त्याग्दा बिहान पेट सफा गर्न सहयोग पुग्न सक्छ भन्ने प्रश्न उठ्छ।

कब्जियतबाट राहत पाउने सजिलो उपाय, बिहानको सही दिनचर्या र पेटलाई स्वस्थ राख्न ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू तल प्रस्तुत गरिएको छ।

बिहान पेट सफा हुनका लागि कुनै एक बानी मात्र छोड्नु पर्याप्त हुँदैन। खानपान, पानी पिउने तरिका, शारीरिक गतिविधि र शौचालय जाने दिनचर्याले यसमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका हुन्छन्।

१. शौचालय जाने इच्छालाई नरोक्नुहोस्

बिहान उठेपछि दिसा जाने इच्छा हुँदा त्यसलाई बारम्बार टार्ने नगर्नुहोस्। निरन्तर यसो गर्दा नियमित रूपमा मल त्याग गर्ने प्राकृतिक बानीमा बाधा पुग्न सक्छ। सधैँ एकै समयमा शौचालय जाने प्रयास गर्नुहोस् अनि शरीरले दिएको सङ्केतलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्।

२. बिहान उठेर पानी पिउने बानी बसाल्नुहोस्

बिहान पानी पिउँदा शरीरलाई हाइड्रेट राख्न मद्दत मिल्छ। दिनभर पर्याप्त मात्रामा पानी पिउँदा दिसा नरम बनाउन सहयोग पुग्छ, विशेष गरी जब आहारमा फाइबरयुक्त खानेकुरा पनि पर्याप्त मात्रामा समावेश हुन्छ। यद्यपि, बिहान मात्र पानी पिउँदैमा कब्जियत पूर्ण रूपमा ठिक हुने ग्यारेन्टी भने हुँदैन।

३. आहारमा फाइबरको कमी हुन नदिनुहोस्

कब्जियतबाट बच्न खानामा फाइबर समावेश गर्नु अति आवश्यक छ। यसका लागि आफ्नो आहारमा यी खानेकुराहरू समेट्न सक्नुहुन्छ

फलफूलस् मेवा, नास्पाती, स्याउ र अम्बा।
सागसब्जीस् पालुङ्गो, गाजर, मटर तथा अन्य हरिया सागसब्जी।
अनाजस् ओट्स, दलिया र साबुत अनाजबाट बनेका रोटी।
दाल तथा गेडागुडीस् चना, राजमा र मुँगको दाल।
फाइबरको मात्रा बिस्तारै बढाउनुहोस् र पेटमा ग्यास तथा पेट फुल्ने समस्या कम गर्न पर्याप्त पानी पिउनुहोस्।

४. बिहानको हिँडाइलाई दिनचर्यामा सामेल गर्नुहोस्

शारीरिक गतिविधिले पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्न र नियमित दिसा गर्न मद्दत गर्छ। बिहान १५ देखि ३० मिनेट हिँड्नु वा दिनभर सक्रिय रहनु उपयोगी हुन सक्छ। आफ्नो शारीरिक क्षमता र स्वास्थ्यको स्थिति अनुसार शारीरिक गतिविधिको चयन गर्नुहोस्।

कब्जियतको समस्या कहिले गम्भीर हुन सक्छ ?
यदि कब्जियतको समस्या लामो समयसम्म भइरहन्छ वा यससँगै दिसामा रगत देखिने, तीव्र पेट दुख्ने, बान्ता हुने, पेट अत्यधिक सुन्निने वा कारणबिना तौल घट्ने जस्ता लक्षण देखा परेमा तुरुन्त चिकित्सकको सम्पर्क गर्नुहोस्। चिकित्सकीय परामर्शबिना लामो समयसम्म ‘ल्याक्सेटिभ’ अर्थात् कब्जियत दूर गर्ने औषधिहरूको प्रयोग नगर्नुहोस्।

अस्वीकरण – यस लेखमा समावेश गरिएका सबै सामग्री सामान्य जानकारीका लागि मात्र हुन् र यसलाई चिकित्सकीय सल्लाहको विकल्पको रूपमा लिनु हुँदैन।